Justice versus Conscience

One of the greatest formative experiences of my life preceded Harry Potter, though it informed much of what I subsequently wrote in those books. This revelation came in the form of one of my earliest day jobs. Though I was sloping off to write stories during my lunch hours, I paid the rent in my early 20s by working at the African research department at Amnesty International’s headquarters in London.

There in my little office I read hastily scribbled letters smuggled out of totalitarian regimes by men and women who were risking imprisonment to inform the outside world of what was happening to them. I saw photographs of those who had disappeared without trace, sent to Amnesty by their desperate families and friends. I read the testimony of torture victims and saw pictures of their injuries. I opened handwritten, eye-witness accounts of summary trials and executions, of kidnappings and rapes.

Many of my co-workers were ex-political prisoners, people who had been displaced from their homes, or fled into exile, because they had the temerity to speak against their governments. Visitors to our offices included those who had come to give information, or to try and find out what had happened to those they had left behind.

6 I shall never forget the African torture victim, a young man no older than I was at the time, who had become mentally ill after all he had endured in his homeland. He trembled uncontrollably as he spoke into a video camera about the brutality inflicted upon him. He was a foot taller than I was, and seemed as fragile as a child. I was given the job of escorting him back to the Underground Station afterwards, and this man whose life had been shattered by cruelty took my hand with exquisite courtesy, and wished me future happiness.

And as long as I live I shall remember walking along an empty corridor and suddenly hearing, from behind a closed door, a scream of pain and horror such as I have never heard since. The door opened, and the researcher poked out her head and told me to run and make a hot drink for the young man sitting with her. She had just had to give him the news that in retaliation for his own outspokenness against his country’s regime, his mother had been seized and executed.

7 Every day of my working week in my early 20s I was reminded how incredibly fortunate I was, to live in a country with a democratically elected government, where legal representation and a public trial were the rights of everyone.

Every day, I saw more evidence about the evils humankind will inflict on their fellow humans, to gain or maintain power. I began to have nightmares, literal nightmares, about some of the things I saw, heard, and read.

And yet I also learned more about human goodness at Amnesty International than I had ever known before.

8 Amnesty mobilises thousands of people who have never been tortured or imprisoned for their beliefs to act on behalf of those who have. The power of human empathy, leading to collective action, saves lives, and frees prisoners. Ordinary people, whose personal well-being and security are assured, join together in huge numbers to save people they do not know, and will never meet. My small participation in that process was one of the most humbling and inspiring experiences of my life.

Unlike any other creature on this planet, humans can learn and understand, without having experienced. They can think themselves into other people’s places.

Een van de meest vormende ervaringen in mijn leven lag vóór Harry Potter, hoewel het veel van wat ik later in die boeken schreef, heeft beïnvloed. Deze openbaring kwam in de vorm van een van mijn vroegste baantjes. Hoewel ik tijdens mijn lunchpauzes verhalen schreef, betaalde ik in mijn vroege twintiger jaren de huur door te werken op de afdeling Afrikaans onderzoek bij het hoofdkantoor van Amnesty International in Londen.

Daar, in mijn kleine kantoor, las ik haastig gekrabbelde brieven, gesmokkeld uit totalitaire regimes door mannen en vrouwen die het risico liepen opgesloten te worden, simpelweg om de buitenwereld te informeren over wat hen overkwam. Ik zag foto’s van mensen die spoorloos waren verdwenen, gestuurd naar Amnesty door wanhopige familieleden en vrienden. Ik las getuigenissen van martel-slachtoffers en zag foto’s van hun verwondingen. Ik opende handgeschreven ooggetuigenverslagen van samenvattende processen en executies, van ontvoeringen en verkrachtingen.

Veel van mijn collega’s waren voormalige politieke gevangenen, mensen die uit hun huizen waren verdreven of in ballingschap waren gegaan omdat ze het durfden hun regeringen tegen te spreken. Bezoekers van ons kantoor waren onder anderen mensen die informatie kwamen geven of probeerden te achterhalen wat er gebeurd was met degenen die ze achterlieten.

6 Ik zal nooit de Afrikaanse martelslachtoffer vergeten, een jonge man niet ouder dan ik toen was, die geestelijk ziek was geworden na alles wat hij in zijn thuisland had meegemaakt. Hij trilde onophoudelijk terwijl hij in een videocamera sprak over de wreedheid die hem was aangedaan. Hij was een voet groter dan ik, en leek even kwetsbaar als een kind. Ik kreeg de taak hem daarna naar het metrostation te begeleiden, en deze man, wiens leven door wreedheid was verwoest, nam mijn hand met buitengewone beleefdheid en wenste mij geluk voor de toekomst.

En zolang ik leef zal ik me herinneren hoe ik over een lege gang liep en plotseling, van achter een gesloten deur, een kreet van pijn en angst hoorde zoals ik sindsdien nooit meer heb gehoord. De deur ging open, en de onderzoekster stak haar hoofd naar buiten en vertelde me te rennen en een warme drank voor de jonge man te maken die bij haar zat. Ze had hem net moeten vertellen dat, als vergelding voor zijn openheid tegenover het regime van zijn land, zijn moeder was gegrepen en geëxecuteerd.

7 Elke dag van mijn werkweek in mijn vroege twintiger jaren werd ik eraan herinnerd hoe ongelooflijk gelukkig ik was om in een land te leven met een democratisch gekozen regering, waar juridische bijstand en een openbaar proces de rechten van iedereen waren.

Elke dag zag ik meer bewijs van het kwaad dat de mensheid elkaar aandoet om macht te verkrijgen of te behouden. Ik begon nachtmerries te krijgen, letterlijke nachtmerries, over sommige dingen die ik zag, hoorde en las.

En toch leerde ik ook meer over menselijk goedheid bij Amnesty International dan ik ooit tevoren had gekend.

8 Amnesty mobiliseert duizenden mensen die zelf nooit gemarteld of opgesloten zijn vanwege hun overtuigingen, om op te komen voor degenen die dat wel zijn. De kracht van menselijke empathie, leidend tot collectieve actie, redt levens en bevrijdt gevangenen. Gewone mensen, wiens persoonlijke welzijn en veiligheid verzekerd zijn, komen in grote aantallen samen om mensen te redden die ze niet kennen en nooit zullen ontmoeten. Mijn kleine bijdrage aan dat proces was een van de meest nederige en inspirerende ervaringen in mijn leven.

In tegenstelling tot enig ander wezen op deze planeet kunnen mensen leren en begrijpen zonder het zelf te hebben ervaren. Ze kunnen zich inleven in de positie van anderen.